Ontolojiler

Günümüzde internet kullanımın her alanda hızla artması internette aranan bilginin doğruluğunun sorgulanmasına neden olmuştur. Arama sonucunda ulaşılan sonuçlar çok fazla sayıda ve çoğunlukla ilgisiz olabileceğinden bu durum ciddi bir zaman kaybına dönüşmektedir. Artık insanlar aradıkları bilgiye direk ulaşıp zaman kaybından kurtulmak ve daha güvenilir bilgiye ulaşmak istemektedirler. Bu durum, makineler ve insanlar arasında daha güçlü bir yapı oluşturmasına zemin hazırlamıştır.

Günümüz teknolojisinde kullanılan web içeriği (web 2.0 dan web 3.0’a geçişte) hem insanların hem de makinelerin okuyup yorumlayacağı şekilde yapılandırılmaya başlanmıştır. Bunun için tasarlanan anlamsal web ile web içerikleri makineler tarafından kolaylıkla yorumlanabilmekte ve işlenilebilmektedir. Böyle bir altyapı ontolojilerin kullanılması ile sağlanmaktadır.

Ontolojilerin belirli standartlarla uyumlu olarak tasarlanmasıyla bilgiler farklı makinelerde paylaşılıp tekrar kullanılabilmektedir. Böylelikle veriler tek bir seferde tanımlanıp birçok defa kullanılabilmektedir. Ontolojilerin anlamsal web’de kullanılmasının temel amacı budur.

Sakuwassa Projesi’nin içeriğinde ele alınan konuda da ontoloji yapısı kullanılarak terörizm konusu işlenmektedir. Terör konusuna ait kavramlar ontoloji standartlarına uygun olarak tasarlanabilmekte ve aynı şekilde yönetilebilmektedir. Böylelikle araştırılanmetinlerin anlambilimsel olarak incelenmesi sağlanmaktadır. Sonuç olarak dokümanın terör ile ilgililik durumu ortaya çıkarılmaktadır.

Sakuwassa Projesi’nin ontoloji modülünde amaçlanan, terör konusunda özelleşmiş bir ontoloji oluşturarak terör ile ilgili kavramları tanıyan, okuyan, yorumlayabilen ve çoklu dil desteği sağlayan bir alt yapı hazırlamaktır. Bu amaç doğrultusunda ortaya çıkarılan terörizm ontolojisinde hayata geçirilen temel hedefler şöyledir; ilk olarak web örümceğinden gelen ya da kullanıcının elle sisteme girmiş olduğu doküman, metin ayrıştırması yöntemi kullanılarak öbeklere ayrılmaktadır. Bu işlem yapılırken öncelikle dokümandan durma kelimeleri çıkarılarak doküman temizlenir. Daha sonra noktalama işaretlerine göre doküman öbeklere ayrılır. Öbeklere ayrılmış bu doküman artık ontolojiye eklenebilecek formatta kelime grupları içerir. Ontoloji besleme ekranları kullanarak kullanıcı ontolojinin istenilen sınıflarına terör ile alakalı gördüğü kelimeleri ekleyerek ontolojiyi besleyebilir. Bunun yanı sıra, yine arayüzler aracılığı ile eklediği bu örnekler arasında ilişkiler yaratıp ontolojik ilişkiler yaratabilir.

Kullanıcı ontolojiyi beslemenin yanı sıra ontolojideki herhangi bir örnek için arama yapabilir.

Bu işlemlerin sonucunda beslenen ontolojide herhangi bir dokümanın terörle ilgililik durumu ortaya çıkarılabilir.